|
رنگ آميزي سلولي
انواع رنگ ها
خصوصیات
رنگهای حیاتی
الف)
اسیدی (آنیونیک): رنگ های اسیدی دارای کروموژن منفی هستند یا
آنیونیک اند و با قسمت هایی از سلول که دارای بار مثبت هستند
ترکیب می شوند، مانند پروتئین ها. از این رنگ ها می توان به اسید
پیریک، قرمز کنگو و فوشین اسیدی اشاره کرد.
ب) بازی
(کاتیونیک): این رنگ ها دارای کروموژن مثبت هستند و با قسمت هایی
از سلول که دارای بار منفی هستند ترکیب می شوند، مانند
DNA
و RNA.
از این رنگ ها می توان به متیلن بلو، کریستال ویوله، سافرانین و
تولوئیدن بلو اشاره کرد.
ج)
خنثی (فاقد بار الکتریکی): این رنگ ها با قسمت هایی از سلول که
فاقد بار هستند ترکیب می شوند، مانند رنگ سودان سیاه که برای رنگ
آمیزی دانه های چربی مورد استفاده قرار می گیرد.
رنگ
آمیزی ساده
در
این رنگ آمیزی از یک رنگ برای مشاهدۀ شکل، آرایش و مورفولوژی
سلول باکتری استفاده می شود که بر اساس تبادل بارهای مثبت و منفی
و برقراری یک اتصال یونی بین مولکول ها عمل می کند. در این رنگ
آمیزی ترجیحاً از رنگ های بازی استفاده می شود و چون سطح سلول
باکتری هم به علت تجزیۀ گروه های کربوکسیل حاصل از تجزیۀ اسیدهای
آمینه یا به علت تجزیۀ اسیدهای ریبونوکلوئیک در سیتوپلاسم دارای
بار منفی تر است، در نتیجه بین بارهای + و
– جاذبه ایجاد می
شود و سطح سلول باکتری رنگ می شود.
مراحل
رنگ آمیزی ساده
الف)
تهیۀ گسترش (اسمیر): در تهیۀ گسترش یا از محیط مایع استفاده می
کنیم یا از محیط جامد. اگر در تهیۀ گسترش از محیط جامد استفاده
کردیم به آن یک قطره آب اضافه می کنیم.
طرز کار تهیۀ
گسترش: اول با لوپ یک قطره آب روی لام می ریزیم بعد لوپ را روی
شعله گرم می کنیم و بعد از آن صبر می کنیم تا لوپ سرد شود. بعد
یک قطعه از کلنی بر می داریم و به قطره اضافه می کنیم و آنرا روی
لام پهن می کنیم. باید توجه داشت که گسترش نباید ضخیم یا نازک
باشد.
ب)
خشک کردن: بعد از تهیۀ گسترش صبر می کنیم تا لام خشک شود.
ج)
فیکس کردن (ثابت کردن): این عمل باعث می شود که پروتئین
پروتوپلاسم باکتری منعقد شود و با شستن از روی لام شسته نشود.
فیکس کردن با حرارت و مواد شیمیایی انجام می شود که در فیکس کردن
با حرارت، لام را 3 تا 5 بار از داخل شعله عبور می دهیم.
د)
ریختن رنگ: روی لام رنگ متیلن بلو می ریزیم و 3 تا 5 دقیقه صبر
می کنیم و بعد لام را شست و شو
می دهیم و خشک می کنیم.
بعد از این
مراحل نمونه را زیر میکروسکوپ قرار می دهیم و با عدسی روغنی
باکتری های رنگ شده را مشاهده می کنیم
مشاهدات:
باکتری های
مشاهده شده به صورت کوکسی های گرم مثبت رشته ای با رشته های
کوتاه بود
به نظز میرسید
از جنس باسیلوس می باشند
تقریبا به این
شکل می باشد
تفاوت سرم
فیزیولوزی و پلاسما:
سرم
چیست؟
اگر خون از
سیستم چرخشی خارج شود، لخته می شود. این لخته حاوی عناصر سلولی و
مایع روشن زردی به نام سرم است که از ماده منعقد (لخته) جدا می
شود.
پلاسما
چیست؟
پلاسما مایع
شفاف متمایل به زرد و نسبتاً چسبناکی است که هنگام سانتریفوژ
خون، در سطح قرار می گیرد پلاسما بخش آبکی خون است و حاوی بیش از
90 درصد آب است. 10 درصد دیگر پلاسما را مواد محلول تشکیل می دهد
که شامل پروتئین های پلاسما (7درصد)، نمک های غیر آلی و چندین
ترکیب آلی مانند اسید های آمینه، ویتامین ها، هورمون ها
ولیپوپروتئین ها (لیپید+پروتئین) است
معرف ها ( روش تهيه ي چندین معرف ازمایشگاه)
معرف فوشین (معرف
شیف)
نیم گرم فوشین
خالص را در 500 سی سی آب مقطر حل
نموده و
صاف نمائید. سپس 500 سی سی آب مقطر را با انیدرید سولفورو اشباع
نموده و
با محلول صاف شده فوق مخلوط کنید و یک شبانه روز به حال خود
بگذارید. معرف بیرنگ و حساس است.
معرف
تولنز (تولنس) (نیترات نقره آمونیاکی)
در یک لوله
آزمایش 1 سی سی نیترات نقره 5% و یک
قطره
سود 10% اضافه کنید و در حالی که محلول را تکان میدهید چند قطره
محلول
آمونیاک 2% اضافه نمائید تا فقط رسوب قهوه ای اکسید نقره حل گردد
و
از مصرف
آمونیاک اضافی خودداری کنید. (معرف را کمی قبل از مصرف تهیه کنید
زیرا در
اثر ماندن تجزیه میشود.)
معرف
فهلینگ
از دو معرف
(الف) و (ب) تشکیل شده که همگام مصرف دو محلول را به نسبت مساوی
مخلوط کرده مصرف میکنند.
معرف (الف):
34.6 (سی و چهار ممیز شش) گرم سولفات مس آبدار در 500 سی سی آب
مقطر
معرف (ب): 173
گرم تارتارات مضاعف سدیم و پتاسیم و 70 گرم سود در 500 سی سی آب
مقطر
معرف يد در
يدور پتاسيم (معرف يدوفرم)
طرز تهیه:
200 گرم يديد
پتاسيم را در 100 سي
سي آب
حل نموده و 10 گرم يد به آن اضافه نمائيد و پس از حل شدن حجم
محلول
را با
آب مقطر به 1 ليتر برسانيد.
معرف
بي سولفيت سديم
طرز تهیه:
3 سي سي اتانول
را به 12 سي سي
محلول
بي سولفيت سديم 30% اضافه نموده و در صورتي که کمي نمک رسوب
نمود،
بايد
قبل از مصرف به وسيله صاف نمودن جدا شود.
معرف
بيال
طرز تهیه:
600
ميلي
گرم اورسينول را در 200 ميلي ليتر اسيد کلريدريک غليظ حل کنيد و
10 قطره کلرور فريک
FeCl3
ده درصد اضافه کنيد.
معرف
لوکاس
طرز تهیه:
يک مول کلرور
روي بدون آب را در يک مول اسيد کلريدريک غليظ حل نموده و مخلوط
حاصل را سرد کنيد.
معرف 2 و 4
دي نيترو فنيل هيدرازين
طرز تهیه:
3
گرم 2
و 4 دي نيترو فنيل
هيدرازين را در 15 سي سي اسيد سولفوريک غليظ حل نموده سپس به
محلول 20 سي
سي آب
مقطر و 70 سي سي اتانول 95% اضافه نمائيد و پس از هم زدن صاف
کنيد.
معرف
سليوانف
طرز تهیه:
250
ميلي
گرم رزورسينول را در 500 ميلي ليتر اسيد کلريدريک 6 نرمال حل
کنيد.
معرف بارفود
طرز تهیه:
66 گرم استات مسCu(CH3COO)2
II و
10 ميلي ليتر استيک اسيد گلاسيال را در آب حل کنيد و حجم محلول
را به يک ليتر برسانيد.
معرف نيترات
آمونيم سريک
طرز تهیه:
200 گرم نيترات
سريک آمونيم را در
500
سي سي
اسيد نيتريک 2 نرمال حل نمائيد (با حرارت سريع تر حل ميشود).
رنگ
معرف زرد مايل به نارنجي ميباشد
.
معرف
موليش
طرز تهیه:
8
گرم
1-نفتل را در 202 ميلي ليتر اتانول حل کنيد.
معرف
بند يکیت:(معرف
گلوکز است)
طرز تهیه:
173 گرم
نیترات
سدیم-100گرم کربنات سدیم بی آب را به کمک حرارت در 800میلی لیتر
آب
حل کنید
و در صورت لزوم از صافی بگذرانید سپس حجم را به 850میلی لیتر
برسانید.3/17گرم سولفات مس را در 100 میلی لیتر آب جداگانه حل
کنید سپس آن
رادر
حالی که مرتباٌهم می زنید در محلول اول بریزید.وسپس حجم را به یک
لیتر
برسانید.
معرف
استو کارمن:
طرز تهیه:
45
میلی لیتر اسید
استیک –
1 گرم کارمن
–
55 میلی لیتر آب مقطر
روش : کارمن را
با استیک اسید مخلوط کنید وآب بیفزایی مخلوط را تا درجه ی جوش
برسانید سپس سرد وصاف کنید.
معرف گیمسا:
(برای مشاهده ی گلبرگها ی سفید خون)
طرز تهیه:
3
گرم پودر گیسما
را در 350 سی سی
تا 375
سی سی متانول کا ملاً حل کنید سپس 150 سی سی گلسیرین به آن اضافه
کنید
وبه مدت 12 ساعت در حرارت 37 درجه قرار دهید.
محلول
کارمن زاجی: (برای رنگ آمیزی بافتهای گیاهي)
طرز تهیه:
1
گرم پودر کارمن را با 4 گرم زاج
آمونیاکی مخلوط ودر 100 سی سی آب مقطر حل می کنیم محلول را 20
دقیقه
جوشانده
ومدت 12 ساعت آن را بی حرکت می گذاریم ،سپس صاف نموده ومورد
استفاده
قرار می دهیم در صورتی که به مقدار زیاد از این محلول تهیه شود
یا
بخواهیم
مدتی آن را نگه داریم برای جلوگیری از کپک زدگی چند بلور فنیک
اسید را
در لوله ی آزمایش ریخته ودر حرارت ذوب نموده سپس به محلول رنگی
مزبور
اضافه می کنیم.
معرف
فنل فتا لئین (معرف بازها)
در
محیط بازی قرمز ارغوانی می شود.
طرز تهیه:
فنل
فتا لئین را می توان به نسبت 50 به 50 در آب والکل حل کرد.
فرمل 5 درصد
( ماده ی تثبیت کننده ونگهداری کننده است
)
مثلاً
برای تشریح چشم گاو وقبلاً باید به مدت 2 روز در محلول فرمل
نگهداری شود.
طرز
تهیه:
فرمل
تجارتی معمولاً 40 درصد است
لذا
برای تهیه ی محلول فرمل 5 درصد ،5 قسمت از فرمل تجارتی را با 35
قسمت
آب مقطر
مخلوط کنید محلول 5 درصد حاصل شود.
معرف
لوگل :(برای رنگ آمیزی )یا محلول ید یدوره
طرز
تهیه:
3 گرم بلورید-
6 گرم ید ید پتاسیم (ید ور پتاسیم)
ید یدپتاسیم را
در 200 میلی لیتر آب مقطر حل
کرده
بلورهای ید را به آن بیفزایی وآنگاه به کمک آب مقطر حجم را به یک
لیتر
برسانید لازم است محلول مزبور 24 ساعت قبل از به کار بردن تهیه
شود
چون ید
به آرامی در آب حل می شود.
معرف بیوره
(معرف پروتئینهااست)
طرز تهیه:
به
یک لیتر
محلول سود 10درصد 25 میلی لیتر محلول سولفات مس 3 درصد
بیفزائید.(3 گرم سولفات مس را به100 میلی لیتر آب اضافه کنید
محلول 3 درصد
ساخته
خواهد شد)این محلول در صورت ماندن خراب می شود پس باید تازه تهیه
شود.
معرف
بلو دو متیلن:(برای رنگ آمیزی بافتهای مرده است)
طرز تهیه:
محلول ذخیره
48/1گرم ماده ی خشک را
به 100
میلی لیتر الکل ایزو÷روپیل اضافه کنید محلول کار ،محلول ذخیره را
باید به
نسبت 1 به 10 رقیق کرد(10میلی لیتر محلول با 90 میلی لیتر آب
مقطر)
معرف
سودان (برای
رنگ آمیزی چربیها)
طرز تهیه:
50
میلی لیتر استون را به 50 میلی
لیتر
الکل 70 درصد بیفزائید وسپس سودان
را تا رسیدن به حد اشتعال در
محلول
حاصله بریزید بدین ترتیب محلولی 2/0درصد فراهم می آید.
معرف
برم تیمول بلو:(معرف
co2است)
طرز
تهیه:
5 گرم برم
تیمول بلو را در
500
میلی
لیتر آب حل کنید سپس یک قطره آمونیاک به آن بیفزایید تا رنگش آبی
تیره
شود (محلول ذخیره است) برای ساختن محلول 20 قطره در یک لوله
آزمایش
کافی
است.
معرف
کریستال ویوله
(برای استفاده در باکتری شناسی)
طرز تهیه:
14
گرم
کریستال ویوله را در 100 میلی لیتر الکل ایزو پروپیل 95 درصد حل
کنید
ومحلول
را 2روز به حال خود بگذارید،سپس محلول را صاف کنید. این محلول
ذخیره
است .برای استفاده در باکتری شناسی ، محلول را تا 10 برابر با آب
رقیق
کنید.
محلول
رینگر(برای
نگهداری بافتهای زنده)مانند قورباغه
طرز تهیه:
3 گرم کلرید
کلسیم- 25/0گرم کلرید پتاسیم- 5/6گرم کلرید سدیم این موارد را یک
لیتر آب مقطر حل کنید.
در مورد
پستانداران:موارد زیر را در یک لیتر آب مقطر حل کنید.
3 گرم کلرید
کلسیم- 25/0گرم کلرید پتاسیم
–
5/8گرم کلرید سدیم
دستور تشريحي ساخت چند معرف
بندیکت
:معرف
گلوکز)
طرز تهیه
:173گرم
نیترات سدیم-100گرم کربنات سدیم بی آب را به کمک حرارت در
800میلی
لیتر آب حل کنید و در صورت لزوم از صافی بگذرانید سپس حجم را به
850میلی
لیتر
برسانید.3/17گرم سولفات مس را در 100 میلی لیتر آب جداگانه حل
کنید سپس آن
رادر حالی
که مرتباٌهم می زنید در محلول اول بریزید.وسپس حجم را به یک لیتر
برسانید.2-
لوگل
:طرز تهیه:3گرم
بلورید- 6 گرم یدید پتاسیم (یدور پتاسیم(یدیدپتاسیم
را در 200 میلی لیتر آب مقطر حل کرده بلورهای ید را به آن
بیفزایید
وآنگاه به کمک آب مقطر حجم را به یک لیتر برسانید لازم است محلول
مزبور 24
ساعت قبل
از به کار بردن تهیه شود.3-
فهلینگ:
(معرف هیدارتهای
کربن)طرز
تهیه:محلول
A:6/34گرم
سولفات مس متبلور را در آب مقطر حل کرده حجم را به 500
میلی لیتر
برسانید(اگر محلول کدر بود،یکی دو قطره اسید سولفوریک
غلیظ روی
آن
بریزید.)برای تسهیل حل شدن کمی محلول را گرم کنید.محلول
B:77گرم
سود+175گرم تارترات سدیم پتاسیم (نمک راشل) را در 500میلی
لیتر آب
مقطر حل کنید این دو محلول باید جدا از هم ذخیره شوند وبه هنگام
استفاده
شدن به حجم
های مساوی با هم مخلوط شوند.4-
معرف بیوره
(معرف
پروتئین)طرز
تهیه:به
یک لیتر محلول سود 10درصد 25 میلی لیتر محلول سولفات مس 3 درصد
بیفزائید.(3 گرم سولفات مس را به100 میلی لیتر آب اضافه کنید
محلول 3 درصد ساخته
خواهد
شد)این محلول در صورت ماندن خراب
می شود پس
باید تازه تهیه شود.۵-
معرف برم
تیمول بلو:
طرز تهیه:0/5گرم
برم تیمول بلو را در 500 میلی لیتر آب حل کنید سپس یک قطره
آمونیاک به
آن بیفزایید تا رنگش آبی تیره شود (محلول ذخیره است) برای ساختن
محلول 20
قطره در یک
لوله آزمایش کافی است. رنگ
ها
1-
محلول
کارمن زاجی(رنگامیزی
بافت های سلولزی
) طرز
تهیه: 1گرم
پودر کارمن را با 4 گرم زاج آمونیاکی مخلوط ودر 100 سی سی آب
مقطر
حل می کنیم
محلول را 20 دقیقه جوشانده ومدت 12 ساعت آن را بی حرکت می گذاریم
،سپس
صاف نموده
ومورد استفاده قرار می دهیم در صورتی که به مقدار زیاد از این
محلول تهیه
شود یا
بخواهیم مدتی آن را نگه داریم برای جلوگیری از کپک زدگی چند بلور
فنیک اسید
را در لوله
ی آزمایش ریخته ودر حرارت ذوب نموده سپس به محلول رنگی مزبور
اضافه می
کنیم.2-
بلو دو
متیلن
:
رنگامیزی بافت های
چوبی )
طرز تهیه:محلول
ذخیره 48/1گرم ماده ی خشک را به 100 میلی لیتر الکل ایزوپروپیل
اضافه کنید
محلول کار ،محلول ذخیره را باید به نسبت 1 به 10 رقیق کرد(10میلی
لیتر
محلول با
90 میلی لیتر آب مقطر)3-
کریستال
ویوله
طرز تهیه: 14
گرم
کریستال ویوله را در 100 میلی لیتر الکل ایزو پروپیل 95 درصد حل
کنید
ومحلول را 2روز به حال خود بگذارید،سپس محلول را صاف کنید. این
محلول ذخیره
است .برای
استفاده ، محلول را تا 10 برابر با آب رقیق
کنید. 4-
استو کارمن:طرز
تهیه:45
میلی لیتر
اسید استیک –
1 گرم کارمن
– 55 میلی
لیتر آب
مقطرروش :
کارمن را با استیک اسید مخلوط کنید وآب بیفزایید مخلوط را تا
درجه
ی جوش
برسانید سپس سرد وصاف کنید.
گیمسا:
پودر گیمسا شامل
سه رنگ ائوزین (اسیدی ) -
آزور و بلودومتیلن ( قلیایی ) است
.طرز تهیه:3
گرم پودر
گیسما را در 350 سی سی تا 375 سی سی متانول کا ملاً حل کنید
سپس 150 سی
سی گلسیرین به آن اضافه کنید وبه مدت 12 ساعت در حرارت 37 درجه
قرار
دهید.
تثبیت کننده ها
فرمالین 5
درصد
طرز تهیه:فرمالدهید
تجارتی معمولاً 40درصد است لذا برای تهیه ی محلول فرمالین 5 درصد
،5
قسمت از
فرمالدهید تجارتی را با 35 قسمت آب مقطر مخلوط کنید
رنگ
آمیزی
متیلن بلو
3 دهم گرم متیلن بلو رادر30 میلی لیتر اتیل الکل 95درصد بطور
کامل حل نمایید پس از24ساعت این محلول راازکاغذ صافی عبور
دهیدتاصاف شود.
رنگ آميزي باكتري
رنگ
آمیزی گرم
روش ساخت
کریستال
ویوله
20 گرم کریستال
ویوله رادر100 میلی لیتر اتانول 95 درصد حل کرده بنام محلول
A
یک گرم اگزالت
آمونیوم رادر100 میلی لیتر آب مقطرحل کرده بنام محلول
B
محلول
A
رابه نسبت
1
به 10
رقیق کرده وبا
4
برابر محلول
B
مخلوط کرده صاف می نمایم
روش ساخت
لوگول
یک گرم یدکریستال
ودوگرم
یدورپتاسیم
راساییده ومخلوط می کنیم وسپس
300 میلی
لیتر آب مقطر رابه آرامی به آن
اضافه می
کنیم
روش ساخت
محلول بی
رنگ کننده
250 میلی لیتر
اتانول 95 درصد رابا250 میلی لیتر استون ترکیب کرده ودر شیشه های
درب دار نگهداری می کنند .
سافرانین (رنگ
مخالف)
2/5 گرم سافرانین
رابا100 میلی لیتر اتانول 95 درصد مخلوط کرده ودرشیشه های درب
دار نگهداری می کنند.
بازگشت به صفحه زيست شناسي
بازگشت
به صفحه آزمایشگاه ها |
